Egzamin na patent sprawdza wiedzę i umiejętności strzeleckie początkującego zawodnika. PZSS w regulaminie opisało wymogi, jakie należy spełnić, żeby zdobyć to uprawnienie.
Podstawowe wymogi dla osób ubiegających się o uzyskanie patentu strzeleckiego PZSS:
Uwaga: od 2025 roku patent nie jest bezterminowy. Wygasa, jeśli nie utrzymujesz aktywnej licencji (zawodniczej, sędziowskiej, trenerskiej lub instruktorskiej). Jeśli zabiorą Ci patent, Twoja ścieżka idzie od zera, od ponownego szkolenia w klubie. PZSS de facto zamienił patent w subskrypcję powiązaną z licencją.
Przed egzaminem patentowym musisz przejść szkolenie wstępne w klubie. Regulamin PZSS narzuca formę:
Po zaliczeniu egzaminu próbnego kierownik klubu podpisuje Twój wniosek patentowy.
Szkolenie wstępne w części teoretycznej i te udawane egzaminy klubowe to wymysł PZSS, który dokłada czasu i biurokracji. Nasz kurs na PatentStrzelecki.eu pokrywa całą wiedzę teoretyczną, ale PZSS wymaga osobistej obecności na wykładach; internet im nie wystarcza.
Składa się z testu "A,B,C" jednokrotnego wyboru (jedna odpowiedź z trzech podanych jest poprawna). Zestaw jest losowany po dwa pytania z następujących zagadnień:
Pytania na egzaminie teoretycznym są bardzo podobne lub identyczne jak pytania zamieszczone na PatentStrzelecki.eu. Obecnie zaliczenie teorii nie stanowi problemu dla osób, które poświęcą dwa dni na przygotowanie. Wystarczy dokładne przerobienie całego zestawu pytań dostępnego na naszej stronie. Teorię można oblać głównie przez lenistwo.
Ucząc się, warto zachować kolejność: przeczytać lekcje, przerobić fiszki i dopiero po sprawdzeniu na testach, gdy wynik testów wskazuje, że wiedza została zapamiętana: zacząć egzaminy. Większość tej wiedzy (może poza wymiarami broni sportowej) będzie przydatna w przyszłości. Warto wiedzieć więcej na temat swoich praw i obowiązków.
Nie wkuwaj pytań na ślepo. PatentStrzelecki.eu utrudnia bezmyślne zakuwanie: przy każdym egzaminie próbnym zarówno kolejność pytań, jak i kolejność odpowiedzi w każdym pytaniu jest losowana.
Do części praktycznej można podejść wyłącznie po zaliczeniu teorii. Oblanie teorii = nie strzelasz. Egzamin składa się z weryfikacji każdej dyscypliny osobno (pistolet, karabin, strzelba). Oceniane jest zarówno skupienie strzałów, jak i bezpieczne posługiwanie się bronią: procedury bezpieczeństwa, ładowanie, rozładowanie, postawa, stosowanie znaczników. W przypadku zdawania ograniczonego patentu (co jest pozbawione sensu), zawodnik zdaje tylko wybrane dyscypliny.
Każdy zawodnik PZSS ma swoje indywidualne konto w Portalu PZSS (systemie obsługi zawodników), w którym są zapisane dane osobowe, uprawnienia, a także udostępniona możliwość interakcji ze Związkiem: egzaminy, licencje itp. Zapisy na egzamin do patentu są możliwe wyłącznie poprzez Portal.
Adres: portal.pzss.org.pl
Login: adres e-mail
Hasło: PESEL
Adres e-mail do logowania powinien być podany przez kierownika klubu podczas rejestracji zawodnika do systemu. Po rejestracji rozpoczyna się staż, który musi trwać minimum miesiąc. Kierownik ma w Portalu możliwość poprawienia Twoich danych dostępowych.
Po zalogowaniu Portal wymusza zmianę hasła na nowe (jeśli kiedyś zapomnisz, kierownik klubu może je zmienić na inne). Następnie trzeba zapoznać się z regulaminem i zaakceptować przetwarzanie danych osobowych.
Aby podejść do egzaminu trzeba dysponować wnioskiem, który ma ustaloną przez PZSS formę. Bez wniosku lub jeśli wniosek jest niekompletny (brak potwierdzenia z klubu lub pieczątki lekarza) egzaminatorzy nie dopuszczą Cię do egzaminu.
Generowanie wniosku jest możliwe na podstronie Licencje i patenty, do której link jest po lewej stronie ekranu. Wchodząc tam, zobaczysz listę możliwych uprawnień wraz ze szczegółami na temat posiadanych przez Ciebie, zapewne pustą (bo żadnego nie masz).
W tabeli uprawnień przy "Patent strzelecki" znajdziesz link uzyskaj patent. Kliknij ten link, przechodząc dalej. Zobaczysz listę wymogów do uzyskania patentu: przygotowanie wniosku i zebranie na nim podpisów, zapis na egzamin, zaliczenie egzaminu i odebranie patentu.
Jeśli nie uzupełniłeś danych osobowych po zalogowaniu, system nie pozwoli Ci wygenerować wniosku o patent. Najpierw wpisz dane adresowe (województwo, miejscowość, ulica, nr domu, kod pocztowy, telefon) oraz wgraj aktualne, czytelne zdjęcie.
Województwo możesz wpisać samodzielnie tylko raz. Po zapisaniu edycja tego pola jest zablokowana: może to zrobić tylko kierownik klubu. Celem tego ograniczenia jest lepsze wymuszenie rejonizacji (ludzie zmieniali województwa, żeby móc pojechać na egzamin w inne miejsce).
Po uzupełnieniu danych możesz wrócić do strony "uzyskaj patent" i wybrać opcję "wydrukuj wniosek", która przeniesie Cię do przygotowanego druku. Wydrukuj wniosek, teraz musisz pozbierać pieczątki: od uprawnionego lekarza oraz z Twojego klubu sportowego.
Sprawdź krótką graficzną instrukcję generowania wniosku.
Lekarz stwierdza, "brak przeciwwskazań zdrowotnych do bezpiecznego uprawiania strzelectwa".
Koszt waha się od 0 do 150 zł, a zakres badania jest różny.
Czasem jest to krótki wywiad na temat Twojej historii medycznej, a niekiedy lekarze potrzebują więcej danych: proszą o badania krwi, wysyłają do okulisty itp.
Warto sprawdzić opinie w internecie, żeby przejść takie badanie, które Ci najbardziej odpowiada.
Warto pamiętać, że to NIE jest to samo badanie jak do pozwolenia na broń. To drugie jest dokładniejsze.
Niekiedy lekarz jest też dostępny na egzaminie na patent. Wtedy nie musisz jeździć po mieście, ale z drugiej strony do takiego lekarza mogą być spore kolejki, co wydłuży Twój egzamin. O obecność lekarza na egzaminie musisz zapytać organizatora (o tym za chwilę).
Lekarzem uprawnionym do podpisu na wniosku do egzaminu na patent jest prawie każdy lekarz medycyny (obecne wyjątki: stomatolog, psychiatra, psycholog, pediatra, weterynarz). Zatem lekarz sportowy, rodzinny, internista, medycyna pracy itp. Niektórzy lekarze (np niektórzy z medycyny sportowej) orzekają wyłącznie odnośnie osób poniżej 23 roku życia. Jeśli lekarz ma wyłączenie, które wyklucza możliwość orzekania w Twoim przypadku (np bo masz więcej lat niż dopuszczenie lekarza), to ten lekarz nie może skutecznie podbić Ci wniosku do egzaminu na patent.
Powtórzę: zgodnie z przepisami niemal każdy lekarz, który poczuje się uprawniony do badań może podbić wniosek do egzaminu na patent: rodzinny, internista, sportowy, uprawniony do orzekania w sprawie pozwoleń. Państwowe przepisy nakładają jakieś wymogi wyłącznie w badaniach osób do lat 23, nic nie mówią natomiast o osobach starszych.
Kierownik klubu poświadcza na wniosku patentowym, że jesteś członkiem klubu, odbyłeś szkolenie wstępne zakończone egzaminem próbnym i spełniasz wymogi regulaminu. Bez jego podpisu nie podejdziesz do egzaminu.
Aby móc przystąpić do egzaminu musisz być zarejestrowany w systemie PZSS minimum 1 miesiąc (licząc od daty rejestracji, nie od daty zapisu do klubu).
Szkolenie wstępne jest obowiązkowe — to nie formalność, a wymóg regulaminowy z listami obecności i komisją egzaminacyjną. Klub musi Cię przeszkolić, a Ty musisz przejść egzamin próbny. O ile wiedzę teoretyczną poznasz tutaj, uzyskanie odpowiedniego skupienia strzałów wymaga praktyki na strzelnicy.
PZSS wpisał rejonizację do regulaminu (§15): zawodnik może zdawać egzamin wyłącznie w województwie siedziby klubu. Nie województwa zamieszkania — klubu. Mieszkaniec Gdańska, który należy do wrocławskiego klubu, jedzie na egzamin na Dolny Śląsk. Absurd, ale taki jest przepis.
Rejonizacja to narzędzie kontroli. W niektórych województwach egzaminy są organizowane rzadko, a zawodnicy czekają miesiącami. Wiele osób pracuje lub uczy się daleko od siedziby klubu. Ograniczanie ludzkiej aktywności na podstawie arbitralnych linii na mapie nie ma uzasadnienia merytorycznego, bo egzaminy są ujednolicone w całym kraju.
Rejonizacja uderza przede wszystkim w Braterstwo: jesteśmy największym klubem w Polsce, rośniemy najszybciej i jesteśmy solą w oku starych, nomenklaturowych klubów, wywodzących się głównie z otoczenia służb mundurowych. Parę lat temu kluby miały duży monopol lokalny, który obecnie przestaje obowiązywać. Niestety, w Zarządzie PZSS reprezentację mają wyłącznie wybrane kluby. Większość środowiska ma odgórnie narzucane zasady, niekiedy (jak rejonizacja) służące wyłącznie pomocy kolegom z słabszych klubów.
Jeśli masz już zaliczone przeszkolenie i przygotowany wniosek, przez Portal PZSS możesz zapisać się na egzamin. Przechodząc ponownie do uzyskaj patent. Przygotowany wniosek już masz, więc teraz interesuje nas opcja wyszukaj egzamin.
Jeśli nie ma obecnie terminów egzaminów w Portalu, sprawdź ponownie za jakiś czas. Egzaminy są wprowadzane na około 10 dni wcześniej, dlatego nawet ogłoszony oficjalnie egzamin (np. na stronie internetowej klubu), może jeszcze nie pokazywać się w Portalu.
Egzaminy są ograniczone ilościowo. Jeśli obiekt ma przepustowość 100 osób dziennie, to nie uda się zmieścić 300 potencjalnych chętnych. Jeśli nie ma miejsc na dany egzamin, musisz znaleźć inny termin.
Jeśli znajdziesz pasujący termin, możesz się zapisać przez Portal. Podczas zapisów musisz od razu zapłacić (400 zł) za pomocą płatności elektronicznych, więc przygotuj informacje bankowe. Po zapisie: pojaw się na egzaminie, zalicz i załatwione. Bułka z masłem!
Kilka dni po egzaminie (zwykle 3-5 dni) PZSS wprowadzi informację o patencie w Twoim profilu. Sprawdź, czy wszystko się zgadza (czy wszystkie kategorie, które zaliczyłeś się pojawiły); niekiedy mogą się zdarzyć błędy, wynikające z dużej ilości żmudnego klikania przy zapisywaniu wyników przez komisje.
Szykując się na egzamin na patent strzelecki najpierw sprawdź na stronie PZSSu terminy. Gdy znajdziesz dogodny termin, należy zadzwonić do organizatora (będzie to jakiś klub strzelecki lub WZSS) i zapytać:
Egzamin zdaje się wyłącznie z broni palnej (pneumatyka odpadła w nowym regulaminie). Podpórka na karabinie i chwyt oburęczny na pistolecie sprawiają, że zaliczenie praktyki jest łatwe. Zawodnik, który przeszedł 4 godziny szkolenia na strzelnicy poradzi sobie z osiągnięciem wymaganego skupienia.
Z praktyki wynika, że najtrudniejszą częścią egzaminu będzie... teoria. Na pytaniach teoretycznych odpada dużo więcej osób niż na strzelaniu. Dalej w kolejności trudności: pistolet, następnie strzelba (zachowanie bezpieczeństwa), zaś najprostszy jest karabin bocznego zapłonu strzelany z podpórką.
W całej Polsce na egzaminach wnikliwie sprawdzane jest bezpieczeństwo.
Nie uda Ci się znaleźć (mam nadzieję!) komisji, która przymknie oko na łamanie kątów bezpieczeństwa (czyli celowanie poza miejsca bezpieczne), nieprzestrzeganie komend, przypadkowe wystrzały, czy generowanie ryzyka.
Podstawowe zasady musisz opanować i zawsze o nich pamiętać.
Osoby, które nie przestrzegają zasad bezpieczeństwa nie powinny zaliczyć: potrzebują dodatkowej edukacji.
Niektórym nie udaje się zaliczyć za pierwszym razem.
Może miałeś gorszy dzień, może było za zimno lub gorąco, może spust był zbyt delikatny; nie udało się.
Nie poddawaj się: warto mieć patent w pełnym zakresie.
Każdy rodzaj broni (pistolet, karabin, strzelba) daje później frajdę ze strzelania i warto mieć możliwość posiadania ich wszystkich.
Mając ograniczony patent, ograniczona będzie też licencja oraz pozwolenie na broń.
Zasady poprawek wg regulaminu:
Możesz poprawiać patent wiele razy.
Lepiej jednak wziąć sobie porażkę do serca i na kolejne podejście przygotować się lepiej.
Jeśli dany typ broni sprawia Ci problemy, warto przejść dodatkowe szkolenie. Większość klubów organizuje regularne strzelania doszkalające, możesz też skorzystać z oferty okolicznej strzelnicy.
Uczysz się dla siebie, warto dołożyć starań.
Egzaminy na patent nie przypominają egzaminów na prawo jazdy: zdać jest łatwiej. Oblewa niewielki procent podchodzących i to są zwykle osoby, które w ogóle się nie przygotowywały, stąd stały odsetek osób odpadających na teorii. Jeśli podejdziesz do tematu poważnie, poświęcisz 2 dni na teorię i przynajmniej 1 dzień na strzelanie -- będzie dobrze.
Podchodząc do poprawki wystarczy sam wniosek wygenerowany w Portalu: nie potrzebujesz już pieczątki lekarza, ani prezesa klubu. Więcej informacji znajdziesz w pytaniach i odpowiedziach PZSS (link poniżej).
Z egzaminu możesz zrezygnować do 23:59 dnia przed egzaminem — przez system informatyczny PZSS.
Jeśli nie zrezygnujesz i nie pojawisz się na egzaminie, regulamin traktuje to jak niezdanie: opłata przepada, a kolejne podejście jest poprawkowe. Nie ma litości za spóźnioną rezygnację.
Gratulacje. Najtrudniejsze za Tobą. Teraz już tylko trochę formalności.
PZSS przerobi wyniki egzaminów na patent w ciągu kilku dni. Numer patentu pojawi się w Portalu PZSS w dziale "Licencje i patenty", a Ty będziesz mógł wysłać wniosek o licencję zawodniczą. Wszystkie szczegóły na temat pierwszej licencji poda Ci Twój klub, bo to oni przekazują takie wnioski dalej do WZSS i później do PZSS.
Do zobaczenia na strzelnicy!
PZSS uruchomiło własną stronę z najczęstszymi pytaniami i odpowiedziami na temat patentu strzeleckiego. Jest dostępna w witrynie Związku. Treść odpowiedzi PZSS należy uznać za obowiązujące i zgodne ze stanem faktycznym. Jeśli w naszym kursie wyczytasz coś innego niż tam (bo np PZSS zmieni pewne szczegóły, publikując u siebie aktualizację), daj nam znać (mailowo) i poprawimy nasze materiały.
Istnieje także zbiór pytań i odpowiedzi PZSS dotyczących licencji zawodniczej, którą możesz zobaczyć na innej podstronie PZSS.
